fbpx

ตะคริว

ตะคริว

ตะคริวคือ ภาวะกล้ามเนื้อเกร็งตัวที่เกิดขึ้นเอง ควบคุมไม่ได้ มักจะมีอาการปวดร่วมด้วย มักจะมีอาการที่บริเวณกล้ามเนื้อน่อง แต่ก็อาจจะเกิดที่อื่นๆได้เช่นกัน เช่นที่เท้า หรือขาส่วนบน โดยเมื่อเกิดตะคริวแล้วมักจะหายได้เอง หรือยืดเหยียดด้วยตัวเองก็ดีขึ้นได้ แต่ถ้าไม่หายเอง หรือเป็นบ่อยๆ แนะนำพบแพทย์นะครับ

ตะคริวตอนกลางคืน

ตะคริวตอนนอน

อาการตะคริวในบางคนมักจะเป็นตอนกลางคืน ตอนนอนหลับอยู่สบายๆ อยู่ๆก็เป็นตะคริวขึ้นมา ไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน

บางคนเป็นบ่อยจนรบกวนการนอน บางคนนอนต่อไม่ได้ บางคนนอนไม่หลับเนื่องจากปวด

อาการของตะคริวตอนกลางคืน ตะคริวที่น่องตอนนอน

  • ตะคริวเกิดขึ้นเองขณะนอนหลับ หรือกำลังจะนอนหลับ
  • กล้ามเนื้อแข็ง เกร็ง ปวด บางครั้งจะปวดมากๆ
  • รบกวนการนอน ตื่นกลางดึก นอนไม่หลับ นอนต่อไม่ได้
  • วันต่อมาจะเพลียเนื่องจากนอนไม่ดี นอนไม่พอ
  • พบในคนสูงอายุมากกว่าผู้ใหญ่หรือเด็ก
  • อาการจะคลายไปเองในเวลาไม่นาน เช่นไม่เกิน 10 นาทีก็จะหายเอง
  • อาจจะปวดกล้ามเนื้อบริเวณตะคริว จับกล้ามเนื้อแล้วเจ็บ ต่อไปอีกหลายชั่วโมงได้
  • อาการตะคริวขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลสนับสนุนเกี่ยวกับการขาดสารอาหาร ขาดวิตามิน หรือการใช้ยาหรืออาหารเสริมใดๆ ว่าจะรักษาได้นะครับ
ตะคริวตอนกลางคืน
ตะคริวที่น่องตอนนอน
ตะคริวเกิดจาก

สาเหตุของตะคริวตอนนอน ตะคริวเกิดจากอะไร

จริงๆแล้วสาเหตุที่แน่ชัดยังไม่ทราบครับว่าเกิดจากอะไร แต่เชื่อว่าเกิดจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่งต่อไปนี้

ตะคริวที่เท้า

กล้ามเนื้อล้าเกินไป

  • ออกกำลังกายหักโหมเกินไป อาจจะฝึกเพื่อเตรียมแข่งขัน หรือเพิ่มระยะเวลา ระยะทางฝึก
  • ทำงานหนักเกินไป โดยเฉพาะงานที่ต้องยืนต่อเนื่องกันนานๆ
ถ้าต้องยืนทำงานนานๆ จะทำอย่างไรดี อ่านต่อที่นี่ครับ
ตะคริววิธีแก้

ไม่ค่อยได้ขยับตัวในระหว่างวัน

  • นั่งทำงานนานๆ
  • นั่งดูทีวีอยู่ที่บ้านนานๆ ไม่ค่อยลุกไปไหน
  • ไม่ได้ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทำให้กล้ามเนื้อไม่ค่อยได้ยืดเหยียด
ตะคริว ปฐมพยาบาล

ท่าทางไม่ถูกต้อง

  • ท่าที่ทำให้เลือดไปเลี้ยงขาส่วนปลายได้ไม่ดี
  • นั่งไขว่ห้าง นั่งพับเพียบ นั่งขัดสมาธิ นั่งคุกเข่า เป็นเวลานานๆ
  • นอนทับขา ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก
  • ลองจัดท่านอน ท่านั่งใหม่นะครับ
ตะคริวรักษา
  • อายุมาก ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงอย่างหนึ่งนะครับ
  • ยาบางอย่างก็ทำให้เป็นตะคริวได้ง่าย ถ้าเป็นตะคริวบ่อยๆ และมียาประจำ ลองปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรดูครับ
  • ดื่มน้ำไม่เพียงพอในระหว่างวัน
  • ดื่มแอลกอฮอล์
  • โรคทางอายุรกรรมบางอย่างก็ทำให้เป็นตะคริวได้ง่ายครับ

ตะคริวในคนท้อง

ภาวะตั้งครรภ์ ก็ทำให้เป็นตะคริวง่ายครับ จริงๆแล้วไม่ทราบสาเหตุ แต่น่าจะเป็นจากสารอาหารบางอย่างไม่พอ ฮอร์โมนไม่ปกติ(ปกติในภาวะตั้งครรภ์ แต่ผิดปกติสำหรับภาวะปกติ) หรือการตั้งครรภ์ทำให้เลือดไปเลี้ยงขาได้ลดลง

ตะคริวคนท้อง

การรักษาตะคริวด้วยตัวเอง การปฐมพยาบาลและวิธีแก้ตะคริว

  • ยืดเหยียดเบาๆ ค่อยๆยืด ตะคริวสามารถหายได้เองครับ
  • นวดเบาๆ
  • กระดกข้อเท้าขึ้นลงบ่อยๆ จะลดโอกาสเกิดตะคริวที่น่องได้
  • ประคบอุ่น ทำให้กล้ามเนื้อคลายตัว ช่วยให้อาการปวดต่อเนื่องดีขึ้นได้
  • ถ้าหลังจากตะคริวคลายตัว แต่ยังมีอาการปวดอยู่ แนะนำทานยาแก้อักเสบ (NSAIDs)จะช่วยได้
ตะคริวคือ
ตะคริว แก้ยังไง
กลไกการเกิดตะคริว

คำแนะนำสำหรับการป้องกันการเกิดตะคริวตอนกลางคืน

  • ออกกำลังกายเบาๆ แต่เป็นประจำ เช่น เดิน15-30 นาทีทุกๆเย็น หรือปั่นจักรยานตอนเย็นๆ
  • ดื่มน้ำบ่อยๆ ไม่ต้องดื่มก่อนนอนมากเกินไปนะครับ เดี๋ยวต้องตื่นมาเข้าห้องน้ำอีก ควรดื่มแบบจิบๆบ่อยๆตลอดวัน
  • รองเท้าควรขนาดพอดีกับเท้า และใช้รองเท้าที่พยุงเท้ามากหน่อย พวกรองเท้ากีฬาก็ดีนะครับ
  • ยืดเหยียดบ่อยๆ ทั้งก่อน และหลังออกกำลังกาย ตื่นนอน ก่อนนอน ระหว่างวัน ทำได้ตลอดครับ
  • ท่านั่ง ท่านอน ระวังไม่ให้ขาทับกัน ระวังไม่งอเข่ามากๆ
  • ก่อนนอน ลองกระดกข้อเท้าขึ้น-ลง ช้าๆ สัก 10-20 รอบ ช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อบริเวณน่องได้ดี
  • ฝึกท่าเดินลงส้น (heel walk) จะช่วยยืดกล้ามเนื้อน่อง และช่วยฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบๆข้อเท้าไปด้วย
  • ถ้าต้องใช้ที่นอนแบบสอดผ้าห่มคลุมเตียงใต้ที่นอน (ที่นอนตามโรงแรม) ให้ดึงผ้าห่มออกมาจากใต้เตียงให้หมด การสอดตัวเข้าไปนอนเลย ทำให้ข้อเท้าจิกลงมากกว่าปกติ จะทำให้เป็นตะคริวได้ง่ายขึ้น
ตะคริวขาดอะไร

ท่าเดินแบบลงส้น ฝึกให้กล้ามเนื้อน่องยืดตัวและข้อเท้าแข็งแรง ลดการเป็นตะคริว

อาการตะคริว

เตียงแบบนี้ ควรดึงให้ผ้าห่อคลุมเตียงออกมาให้หมดครับ ตอนนอนข้อเท้าจะได้ไม่จิกลงมาก ลดการเกิดตะคริว

ตะคริวทำยังไง

ยืดเหยียดบ่อยๆลดการเกิดตะคริวได้

ตะคริวขาดอะไร กินวิตามินอะไรดี

              ในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดว่าตะคริวเกิดจากอะไรครับ แต่ที่ทราบก็คือ การขาดสารอาหาร หรือวิตามิน ไม่ได้เป็นสาเหตุให้เกิดตะคริวครับ และปัจจุบัน ไม่มียา อาหารเสริม อาหาร ที่ทานแล้วจะหายจากตะคริวได้ครับ แต่มีคำแนะนำเพื่อลดโอกาสเกิดตะคริวตามด้านบนครับ ลองทำตามดู

ตะคริวรักษา

สรุป

ตะคริวตอนกลางคืน เป็นอาการที่กล้ามเนื้อเกร็งตัวขึ้นมาเองขณะนอนหลับ มักเป็นที่กล้ามเนื้อน่อง เมื่อเป็นแล้วจะหายเองได้ แต่จะปวด และรบกวนการนอน สาเหตุของภาวะนี้ยังไม่ทราบแน่ชัด จึงยังไม่มีวิธีรักษาและป้องกันที่ได้ผลแน่นอน ยาหรืออาหารเสริมไม่สามารถป้องกันการเกิดตะคริวได้ มีแต่คำแนะนำที่ทำตามแล้วจะช่วยลดโอการการเกิดตะคริวครับ

บทความโดย นายแพทย์ศุภโชค รัศมีมงคล